Tak zaczyna swój pisany w zeszycie życiorys ks. kan. Michał Radej z Gorajca koło Radecznicy. Niełatwo jest spisać życie, które jakby pisało się samo przez tyle lat prowadzone Bożą ręką. W dodatku życie to niezwyczajne, kogoś, kto od pół wieku jest kapłanem, z czego 45 lat na jednej parafii.
Kiedy w roku 1936 Michał kończył szkołę powszechną, napisał do redakcji Rycerza Niepokalanej, że chciałby zostać kapłanem-misjonarzem. Jednak rodzice byli za biedni, aby pokryć koszty nauki w dalekim Niepokalanowie. Z pomocą przyszły rodzinne sugestie, bliskie jego uzdolnieniom muzycznym. Chłopak szybko opanował granie ze słuchu kilku ludowych kawałków. Sam też nauczył się czytać nuty i napisał podanie o przyjęcie do Orkiestry Wojskowej 9. Pułku Piechoty Legionów w Zamościu. Mając 14 lat pojechał tam sam furmanką z handlarzami żydowskimi. Jechał dwa dni. Egzamin wypadł pomyślnie. W kwietniu 1937 r. elew Michał Radej służył już w wojsku, grając w orkiestrze, ale niebawem wybuchła wojna i orkiestra rozproszyła się. Zostały wspomnienia i parę zdjęć. Michał wrócił na wieś. Wybrano go sołtysem, co było wówczas funkcją niewdzięczną.
W roku 1942 Michał zapisał się do Batalionów Chłopskich i skorzystał z możliwości uzupełnienia wykształcenia podczas kursu podchorążych BCh. W rezultacie dało mu to status "małej matury" przed komisją konspiracyjną w maju 1944 r. W lipcu przyszły wojska sowieckie, a z nimi niby-wolność. Michał jednak nadal był sołtysem i udało mu się uniknąć aresztowania.
"Wtedy szepnął mi do ucha Pan Jezus - słyszałem Go i widziałem oczyma wiary opartej na mocy Bożej. Szepnął mi tak: 10 lat temu chciałeś - nie mogłeś, teraz możesz - powołuję cię. Za tym głosem poszedłem. Spełniły się moje marzenia z dziecinnych lat".
Nawet w domu nie wiedzieli, że poszedł do Seminarium Duchownego w Lublinie. W ciągu roku zdał właściwą maturę. Pierwszy raz po obłóczynach, w 1947 r., przyjechał na wieś w pożyczonej sutannie. W 1948 r. był świadkiem "cudu lubelskiego" w katedrze. Przez prawie 5 lat kształcił się, a jednocześnie przepisywał nuty, śpiewał i asystował w chórze seminaryjnym. W marcu 1952 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk bp. Piotra Kałwy. W uroczystość Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny ks. Michał Radej odprawił swoją Mszę św. prymicyjną w kościele w Turobinie. Został skierowany do pracy w parafii Wojsławice (obecnie pow. chełmski). Starsi do dziś pamiętają tam młodego, przystojnego księdza, który jak ułan na koniu objeżdżał codziennie okoliczne wsie i uczył dzieci religii. W piątym roku pracy został przeniesiony do parafii Potok Wielki koło Kraśnika, ale tylko na 10 miesięcy. 30 czerwca 1957 r., wraz z utworzeniem parafii w Gorajcu dostał od biskupa polecenie, aby tam zajął się budowaniem wspólnoty parafialnej.
W Gorajcu, oprócz ludzi silnych wiarą, nie było nic. Drewniany kościół zaczęto adaptować ze starego baraku. Brakowało jednak chóru, który oprócz kolęd zaśpiewałby Mszę św. po łacinie. Proboszcz ogłosił nabór i sam zajął się dyrygowaniem. Na próbach chętni ledwo mieścili się w izbie. Śpiewano po kilka godzin przy lampach naftowych. Przez rok dopracowali się takiego poziomu, że mogli także kwestować na przyszły kościół. Tak odwiedzili około 40 parafii. Marzenia o murowanym kościele zaczęły się konkretyzować.
Na początku lat 70. profesor Politechniki Warszawskiej Jan Bogusławski zaprojektował nową świątynię w Gorajcu. Na budulec wybrał piaskowiec z Józefowa Biłgorajskiego. Przyszły kościół zawarł w sobie wiele symboliki chrześcijańskiej. Jego plan oparto na kształcie ryby. Każdy blok przywiezionego do obróbki kamienia własnoręcznie ociosali miejscowi chłopi, zanim znalazł się w ścianie kościoła. Budowa ruszyła na dobre w 1975 r. i trwała 7 lat. Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny uroczyście konsekrował ówczesny biskup diecezji Bolesław Pylak 15 sierpnia 1982 r. Wtedy pełnym una voce zabrzmiało w nim po raz pierwszy słynne Alleluja z oratorium Haendla. Wielu ocierało łzy wzruszenia.
"Niezmiernie jestem wdzięczny Panu Bogu za łaskę powołania, za to, że okazał mi swoje miłosierdzie, że powierzył mi godność kapłańską, że mogę przez tak długie lata być szafarzem jego łask. Kapłaństwo to wspaniała sprawa, to jest początek tego, czego ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało, czego serce człowieka nie zdołało pojąć, jak wielkie rzeczy przygotował Pan, tym którzy go miłują" (z homilii ks. M. Radeja w Turobinie).

***

Od kilku lat ks. kan. Michał Radej jest rezydentem parafii w Gorajcu. Odrębne uroczystości jubileuszowe urządzono mu w Gorajcu - 28 kwietnia i w Turobinie - 4 sierpnia br. O swoim kapelanie pamiętali też kombatanci z Batalionów Chłopskich. Ks. Michał Radej (pseudonim "Lew"), podpułkownik w stanie spoczynku, jest obecny na ich wszystkich uroczystościach. Jego sylwetkę zawiera Słownik biograficzny żołnierzy BCh. Okręg IV. Lublin wydany w 1999 r.
1 września br., w 63. rocznicę wybuchu II wojny światowej, wybrałem się do Gorajca. W płomiennej homilii ks. kan. Michał Radej przedstawił dzieje obrońców Ojczyzny i nawiązał do powinności patriotycznych współczesnego Polaka. Nie miałem wątpliwości, że przemawia do nas z głębi serca ksiądz-żołnierz, kapłan z ludu polskiego, patriota, który nade wszystko umiłował Boga, Kościół i Ojczyznę. A gdy skończył, rozległy się oklaski.
Czy jest gdzieś jeszcze taki drugi wiejski kościół, w którym wierni w ten sposób dziękują księdzu za kazanie? - pytałem siebie. A wzruszony po nabożeństwie ks. Michał dorzucił: - Ja też nie wiem, mnie zdarza się to nie pierwszy raz. Ale chyba zasłużyłem - i roześmiał się rubasznie.