Pisanie o konklawe zawsze obdarzone jest ogromnym ryzykiem. Jak bowiem przedstawić wybory nowego papieża, gdy bezpośrednio nie uczestniczyło się w tym wydarzeniu? W jaki sposób opowiedzieć o tym, co się działo za murami Watykanu, wiedząc, że osoby, które wybierały następcę św. Piotra, przysięgały, że nigdy nie ujawnią żadnych informacji? Czy w związku z tym skazani jesteśmy wyłącznie na domysły, dywagacje i spekulacje? Czy raczej należy zgodzić się ze stwierdzeniem, że „w Watykanie szczelne są tylko okna”, i prędzej czy później tajemnice dotyczące wyboru papieża będą powszechnie znane?

Jacek Moskwa należy do najlepszych w Polsce znawców pontyfikatów ostatnich papieży. Z wyjątkową skrupulatnością opisuje wydarzenia z życia Karola Wojtyły, które niewątpliwie przyczyniły się do jego wyboru na Stolicę Piotrową. Możemy się dowiedzieć o roli metropolity krakowskiego podczas Soboru Watykańskiego II, jego wyjątkowych relacjach z papieżem Pawłem VI, o rekolekcjach wygłoszonych przez polskiego kardynała dla papieża i Kurii Rzymskiej, a także o nieformalnych spotkaniach w Rzymie, m.in. dzięki którym kard. Wojtyła był osobą znaną najważniejszym hierarchom świata.

W książce odnajdziemy wiele interesujących faktów historycznych. Już na pierwszych stronach znajduje się bardzo ciekawe przypomnienie dotyczące wyboru Grzegorza X. Gdy umarł Klemens IV, kardynałowie nie mogli dojść do porozumienia, kto powinien zostać jego następcą. Autor przypomina, że wybory kolejnego papieża trwały „dwa lata, dziewięć miesięcy i dwa dni”. Jak podkreśla Jacek Moskwa, „rozeźleni mieszkańcy miasta, zresztą za radą św. Bonawentury, zamknęli elektorów na klucz, ograniczając dostawy pożywienia do chleba i wody, co poskutkowało dopiero po siedmiu miesiącach”.

Autor precyzyjnie opisuje dni po śmierci Jana Pawła I aż do momentu wyboru Papieża Polaka. Przeczytamy zapiski prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego z tego okresu. Świadkowie życia kard. Wojtyły przypominają atmosferę tych wyjątkowych dni. Oczywiście jest najważniejszy świadek życia Jana Pawła II, były metropolita krakowski, kard. Stanisław Dziwisz. Z tej cennej publikacji dowiadujemy się, dlaczego uważany za jednego z najważniejszych faworytów – kard. Giuseppe Siri nie został papieżem.

Warto przeczytać książkę „Tajemnice konklawe 1978”, wydaną przez Wydawnictwo Znak, żeby lepiej zrozumieć, dlaczego wybór, który – jak określa kard. Dziwisz – był „szokiem dla świata”, nie zaskoczył wielu najważniejszych hierarchów Kościoła katolickiego. To książka, która potwierdza tezę, że wiele tajemnic dotyczących konklawe po latach zostaje odkrytych.