W gronie laureatów 11. edycji organizowanego przez Instytut Pamięci Narodowej, Telewizję Polską, Polskie Radio i Narodowe Centrum Kultury konkursu „Książka Historyczna Roku” o nagrodę im. Oskara Haleckiego znalazł się Andrzej Chwalba– profesor historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, wybitny badacz, eseista, publikujący m.in. w Tygodniku Katolickim „Niedziela”. Jego książka pt. „Wielka wojna Polaków 1914-1918” została wybrana przez jury konkursu w kategorii „Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku”. Wydawcą książki, która premierę miała w marcu br., jest Wydawnictwo Naukowe PWN (seria „Publikacje niepodległościowe PWN”).

Prof. Andrzej Chwalba w książce „Wielka wojna Polaków 1914??-1918” przedstawia losy naszych przodków, którzy, jako poddani trzech mocarstw rozbiorowych, brali udział – jedni czynnie, inni biernie – w I wojnie światowej. Wśród części społeczeństwa zamieszkującego ziemie wymazanej z mapy Europy I Rzeczypospolitej odżyły wówczas nadzieje na odzyskanie niepodległego państwa. Na kartach książki znajdziemy zarówno sugestywne, naszkicowane wprawnym profesorskim piórem obrazy ówczesnego życia codziennego, jak i ruchy czynione przez generałów, polityków i dyplomatów. Kto chce poczuć klimat odzyskiwania Niepodległej, powinien koniecznie sięgnąć po tę książkę. Profesor wydał niemal równocześnie znakomitą monografię „Legiony Polskie 1914?-1918”. Dodawszy do tych dwóch wcześniejszą książkę tego autora pt. „Samobójstwo Europy. Wielka Wojna 1914-1918” (napisaną na 100-lecie wybuchu I wojny światowej w 2014 r.) – otrzymujemy niezwykły tryptyk, przenoszący czytelnika w czasy sprzed 100 lat, kiedy to na arenie dziejów ważyły się losy naszego być albo nie być. Panorama „wojny Polaków”, „polskiego listopada” 1918 r. w ujęciu prof. Chwalby urzeka stylem narracji, świeżością spojrzenia, rozmachem i szeroką paletą poruszanych wątków. Autor m.in. „Historii powszechnej. Wiek XIX” i „Historii Polski 1795--1918” (nagroda Klio za najlepszą książkę historyczną 2000 r.) patrzy na nasze narodowe dzieje przez szeroki kontekst historyczny, uwzględniając najnowsze ustalenia badaczy przedmiotu. Jak wskazuje w książce „Wielka wojna Polaków 1914-1918”, ziemie Rzeczypospolitej zostały w czasie wojny potwornie zniszczone. W obcych armiach walczyły przeciw sobie setki tysięcy naszych rodaków, wielu zginęło lub przypłaciło swój w niej udział kalectwem. Jednocześnie wybuch I wojny światowej zakończył dzieje długiego XIX wieku. Wojna ta była katalizatorem wielu przemian społecznych o przełomowym znaczeniu (m.in. emancypacji kobiet). Książka prof. Chwalby daje szansę lepszego poznania tej niezwykle interesującej epoki, do czego zachęcamy. Autorowi gratulujemy kolejnego wyróżnienia, a jury konkursu na najlepszą książkę historyczną 2018 r. – dobrego wyboru.

„Książki Historyczne Roku” wybierało jury w składzie: prof. dr hab. Antoni Dudek, dr hab. Jan Jacek Bruski, prof. dr hab. Andrzej Nowak, dr hab. Sławomir Cenckiewicz, dr Piotr Gontarczyk, Piotr Semka, prof. dr hab. Jan Rydel oraz ks. prof. zw. dr hab. Waldemar Graczyk.