Oszczędność czasu, eliminacja fałszywych recept i monitoring leczenia w chorobach przewlekłych – to najważniejsze zalety e-recepty, które wymienia Ministerstwo Zdrowia. System realizacji e-recept jest jeszcze dopracowywany i niepozbawiony błędów. Ma prawo przechodzić „wszystkie choroby wieku dziecięcego”, jak stwierdził wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej (NRA) Marek Tomków. Oby przeszedł je bez powikłań i możliwie szybko, bo NRA przewiduje nawet 750 mln e-recept rocznie.

Spodziewane korzyści

Wielu pacjentów przyjmuje kilka farmaceutyków jednocześnie. Dzięki e-recepcie każdy z nich można kupić w innej aptece. Przy tym nie trzeba prosić o odpis i nie straci się refundacji, co jest niewątpliwie dużą zaletą. Ministerstwo Zdrowia przekonuje też, że e-recepta jest zawsze czytelna, co wyklucza ryzyko otrzymania niewłaściwego leku. Plusem e-recepty jest również fakt, że można ją zrealizować w każdej aptece w Polsce.

Dodatkowo wszystkie e-recepty zapisują się na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP), jeżeli z takowego korzystamy, więc nie musimy się martwić, czy nie zgubimy recepty. E-recepta ważna jest 365 dni, z wyjątkiem e-recepty: na antybiotyk (ważna 7 dni), lek odurzający i psychotropowy (ważna 30 dni) oraz na preparat immunologiczny (ważna 120 dni).

Multimedialna historia

Wspomniane IKP to bezpłatna aplikacja Ministerstwa Zdrowia. Dzięki niej pacjent może szybko i bezpiecznie sprawdzić informacje o zdrowiu swoim, swoich dzieci lub osoby, która go do tego upoważniła. W IKP w każdej chwili znajdziemy też informacje o przepisanym dawkowaniu leku, a co najważniejsze – dzięki aplikacji otrzymamy kolejną receptę bez wychodzenia z domu. Nie będzie trzeba już czekać w długiej kolejce na wizytę u lekarza. Jeżeli pacjent poda numer telefonu lub adres e-mail, dzięki IKP otrzyma e-receptę SMS-em lub e-mailem. Aplikacja daje możliwość udostępnienia lekarzowi informacji o stanie zdrowia i historii przepisanych leków, co może ułatwić postawienie diagnozy. W IKP zainteresowani znajdą również historię swoich wizyt (od 2008 r.) opłaconych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Aby móc korzystać z aplikacji, trzeba założyć profil zaufany, czyli podpis elektroniczny, który umożliwi nam załatwianie wielu spraw urzędowych przez Internet. Szczegóły są dostępne m.in. pod adresem: www.obywatel.gov.pl . Profil zaufany można założyć bez wychodzenia z domu, przez konto internetowe w banku.

Instrukcja obsługi

Pora przejść do konkretów. Jak działa e-recepta?

1. Lekarz elektronicznie wystawia i cyfrowo podpisuje e-receptę.

2. Pacjent otrzymuje SMS z 4-cyfrowym kodem albo e-mail z załączoną e-receptą. Lekarz może też wydać druk informacyjny, który wyglądem przypomina tradycyjną receptę.

3. W aptece pacjent podaje 4-cyfrowy kod z SMS-a i PESEL (swój lub osoby, dla której kupuje lek). Jeżeli pacjent otrzymał informację o e-recepcie pocztą elektroniczną, farmaceuta zeskanuje kod z e-maila. Jeżeli pacjent ma wydruk, farmaceuta skanuje widniejący na nim kod.

4. Pacjent dostaje leki.

Plusy „dodatnie”

– W Łomży zaczęłyśmy wystawiać e-recepty jako pierwsze, zaraz po uruchomieniu pilotażu. Nie tylko młodzi ludzie, ale też pacjenci w wieku 50-60 lat bardzo pozytywnie zareagowali na tę zmianę – przyznaje Marika Gałczyk z Łomżyńskiego Centrum Medycznego, lider e-zdrowia 2019 w kategorii pielęgniarka. – Jeśli pacjenci biorą regularnie te same leki, nie muszą już przychodzić do przychodni po kolejną receptę, mogą dostać ją teraz SMS-em lub e-mailem. Jeśli potrzebują wydruku, to jest on bardziej bezpieczny niż tradycyjna recepta. Nie ma na nim danych osobowych, nikt im tej recepty nie ukradnie i nie wykupi leków, a jeśli zgubią, zawsze można ją wydrukować po raz kolejny lub po prostu wysłać numer na komórkę albo komputer – dodaje Marika Gałczyk.

O e-recepcie w samych superlatywach wyraża się też Sylwia Dyk, lekarz i kierownik ds. Platform Medycznych PZU Zdrowie. – E-recepta to przełom w leczeniu chorób przewlekłych. Czytelna informacja o lekach i ich dawkowaniu szybko dociera do pacjenta i aptek, a leki można kupować oddzielnie w różnym czasie i w różnych aptekach. Sylwia Dyk zauważa, że pacjenci nie muszą „wracać do lekarza po wypisanie recept. Dzięki e-recepcie można rozpocząć leczenie już po rozmowie telefonicznej czy poprzez czat z lekarzem” – podkreśla.

Takie rozwiązania jak e-recepta działają już od dawna w wielu krajach Europy. Jedną z pierwszych pacjentek testujących system w Polsce była Monika Mikołajczuk i jest z tego zadowolona. – Większość spraw załatwiamy teraz w urzędach czy bankach przez internet. Dlaczego w przypadku zdrowia miałoby być inaczej? – przekonuje.

Plusy „ujemne”

Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że jedną z zalet wprowadzenia e-recepty jest jej czytelność, co ułatwi życie i pacjentom, i farmaceutom, bo wyeliminuje ryzyko sprzedania niewłaściwego leku. Tymczasem niektórzy farmaceuci skarżą się właśnie na... nieczytelność e-recept z uwagi na małą czcionkę. – Osoba lepiej obyta w obsłudze komputera ma łatwiej – zerknie i wszystko widzi. My się dopiero uczymy – usłyszałem od pani magister w jednej z częstochowskich aptek. – Jeszcze nie miałam przeszkolenia, ale nawet ci, którzy je przeszli, też wszystkiego nie wiedzą – dodała z uśmiechem. Czasami pojawiają się także problemy z dostępem do systemu P1 (e-zdrowie), obsługującego recepty elektroniczne, który po prostu się zawiesza.

Liczby

Jak informuje Sylwia Wądrzyk, dyrektor Biura Komunikacji Ministerstwa Zdrowia, lekarze wystawili już blisko 15 mln e-recept, najwięcej w województwach: mazowieckim, lubelskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim. Do systemu P1 podłączone są 4794 placówki lecznicze z 1670 polskich miast i ta liczba stale rośnie. Recepty w nowej formie wystawia ponad 24 tys. lekarzy. E-recepty otrzymało ponad 3 mln pacjentów, najstarszy z nich ma 107 lat, najmłodszy zaledwie 10 miesięcy. Najwięcej e-recept wystawia się w godzinach 10-11 dla pacjentów z grupy wiekowej 71+.

Pracownicy medyczni i farmaceuci mogą się szczegółowo zapoznać z zasadami wystawiania i realizacji e-recept w poradniku opracowanym przez Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia i Naczelną Izbę Aptekarską. Dokument jest dostępny na stronie: www.gov.pl .

Pacjentom polecamy adres: www.pacjent.gov.pl .