Tegoroczne uroczystości odpustowe w bazylice katedralnej w Sosnowcu miały wyjątkowy charakter, wpisały się bowiem w jubileusz 30-lecia powstania naszej diecezji. W uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Sumie odpustowej przewodniczył i homilię wygłosił bp Grzegorz Kaszak.

Z duszą, ciałem w niebo wzięta

Wspólnie z pasterzem diecezji Eucharystię sprawowali ks. prał. Tomasz Kubiczek, promotor sprawiedliwości Trybunału Roty Rzymskiej oraz ks. Przemysław Lech, dyrektor Biura Prasowego diecezji sosnowieckiej. W liturgii uczestniczyli licznie zgromadzeni mieszkańcy Sosnowca. Obecni byli m.in. prezydent miasta Arkadiusz Chęciński oraz insp. Tomasz Kłosowicz, komendant miejski Policji w Sosnowcu. Nie zabrakło kanoników sosnowieckiej kapituły katedralnej, sióstr karmelitanek Dzieciątka Jezus czy przedstawicieli ruchów i stowarzyszeń, które działają w diecezji m.in. Rycerzy Kolumba, Akcji Katolickiej, Domowego Kościoła, Legionu Maryi, kół różańcowych i wielu innych.

Na początku liturgii ks. Jan Gaik, proboszcz parafii katedralnej, przedstawił genezę uroczystości. – Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, obchodzona 15 sierpnia, to jedno z najstarszych i najważniejszych świąt Maryjnych w Kościele katolickim. W polskiej tradycji znane jest jako święto Matki Bożej Zielnej. Co ciekawe, w tradycji ludowej jest dziękczynieniem za zebrane plony. Jest nawet przysłowie, które doskonale ilustruje jego charakter: „Na Wniebowzięcie pokończone żeńcie”. Tego dnia przynosi się do kościoła bukiety złożone ze zbóż, warzyw, owoców, kwiatów i ziół, które kapłan poświęca. I tak też dziś uczyni nasz pasterz – powiedział ks. Gaik.

W homilii bp Grzegorz Kaszak przywołał dogmat o wzięciu Matki Bożej do nieba z duszą i ciałem. – Wzięcie do nieba Maryi jest owocem odkupienia ludzkości przez krzyż i zmartwychwstanie Chrystusa. Tam nas oczekuje nasz Pan. Do tego niezwykłego miejsca zaprasza nas Bóg, który przygotował nam „mieszkań wiele”. Tych mieszkań wystarczy dla wszystkich. Trzeba tylko dobrze przejść przez życie, żeby tam się znaleźć. Dlaczego to dla nas jest ważne? To miejsce, które nigdy nie będzie zniszczone. Ono jest wieczne i żadne siły ani potęgi nie zagrożą człowiekowi, który tam się znajdzie. Do tego miejsca, pełnego szczęścia, wprowadził Pan Jezus swoją Matkę z duszą i ciałem. Jak się tam dostać? Dochodzi się do niego przez służbę. Pan Jezus powiedział wyraźnie: Ja przyszedłem nie po to, aby mi służono, ale po to, aby służyć. W dzisiejszej Ewangelii Matka Boża mówi: „Ja jestem Służebnicą”. Co to znaczy służyć? To znaczy pracować z wyrzeczeniem i z poświęceniem. Matka Boża wyrzekła się swoich planów, choć w konsekwencji wiązało się to z koniecznością przyjęcia wielu trudów – wyjaśnił pasterz Kościoła sosnowieckiego.

Na chwałę Boga

Przy okazji odpustu warto podkreślić niezwykłe piękno ołtarza głównego dedykowanego Matce Bożej w sosnowieckiej bazylice katedralnej. Renesansowy, bogato złocony, zbudowany w stylu francusko-niderlandzkiego manieryzmu jest kopią ołtarza z kościoła Bożego Ciała w Krakowie z 1634 r. Wykonano go w 1903 r., o czym świadczy napis na płycie w głównej arkadzie w prezbiterium: „Na większą chwałę Boga Wszechmogącego i cześć Wniebowziętej Bogarodzicy ten ołtarz wielki ufundowali majstrowie i robotnicy Walcowni Milowickiej R. P. 1903”. – Ołtarz nie ma sobie równego. Może jedynie w Hiszpanii znajdują się podobne dzieła. Podziwiać można wspaniałą snycerkę. Posiada monumentalną, architektoniczną nastawę. Ornamenty, gzymsy, kolumienki, rzeźby wypełniają szczelnie wszystkie powierzchnie wielokondygnacyjnego ołtarza, który wspiera się na zwężających się u dołu cokołach. Na attyce są aniołowie. Górną część nastawy zdobią cztery mniejsze kolumny, a między nimi na tablicy zapisano inwokację: Sanctus, Sanctus, Sanctus, Dominus Deus Sabaoth. Między kolumnami stoją figury patronów Polski: św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Na osi skrajnej do kolumn nastawy są rzeźby św. Jacka i św. Franciszka Ksawerego. Na zwieńczeniu po obu stronach rzeźby św. Anny z Maryją oraz św. Joachima. Cały ołtarz to dzieło Pawła Turbasa – wyjaśnia ks. Tomasz Zmarzły, diecezjalny konserwator sztuki.

Bardzo piękne jest również tabernakulum, ustawione na mensie ołtarza, z płaskorzeźbą Baranka na drzwiczkach, zwieńczone w kształcie draperii, z dwoma aniołkami w postawie adoracji. Najważniejsze jednak w ołtarzu jest samo malowidło, które przedstawia wstępującą do nieba Matkę Bożą, wykonane przez Włodzimierza Tetmajera w 1905 r. Obraz jest flankowany przez cztery kolumny ustawione na wysokich cokołach. Uderza w nim trójsferowa kompozycja Wniebowzięcia. W dolnej strefie ujęta jest oryginalnie duża postać odwróconego anioła, który podtrzymuje unoszącą się ze środkowej strefy postać Matki Bożej. Wreszcie u samej góry Bóg Ojciec i Chrystus przyjmują Maryję już w trzeciej, niebiańskiej strefie obrazu. Obraz ma więc bardzo oryginalne rozwiązanie kompozycyjne: podział na strefy ziemską, pośrednią i niebiańską. Najczęściej w malarstwie religijnym stosowano podział na dwie strefy, ziemską i niebiańską. W tym przypadku Tetmajer umieścił Matkę Bożą w otoczeniu aniołów w strefie pośredniej, środkowej, co dało oczekiwany efekt: malarz skupił naszą uwagę na postaci Matki Bożej. Prawdopodobnie inspiracją dla Tetmajera był ołtarz Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie, który ma taką właśnie trójsferową kompozycję.