Odpowiedź eksperta
Stwierdzenie nabycia spadku to oficjalne potwierdzenie przez sąd, kto jest spadkobiercą i w jakich częściach dziedziczy po zmarłym, czyli określenie kręgu spadkobierców. Postanowienie w tej sprawie wydawane jest przez sąd, który wydając je, nie dzieli majątku, tylko ustala, kto i w jakim ułamku dziedziczy spadek. Alternatywą dla sprawy sądowej, w sytuacji gdy wszyscy spadkobiercy się zgodzą, jest sporządzenie notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia.

Niezależnie od tego, czy dziedziczą Państwo na podstawie testamentu (ciocia zostawiła testament), czy też na podstawie ustawy, w obu przypadkach istotne będzie uzyskanie formalnego dokumentu potwierdzającego, że dana osoba jest spadkobiercą zmarłego. Potwierdzenie praw do spadku może nastąpić przez uzyskanie jednego ze wskazanych poniżej dokumentów:

– postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (wydawanego przez sąd),

– zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia (wydawanego przez notariusza w formie aktu notarialnego).

Wyłącznie postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia względem sądów i urzędów oraz względem osoby trzeciej.

Celem przeprowadzenia działu spadku jest podzielenie majątku spadkowego między spadkobierców i zniesienie istniejącej współwłasności. Innymi słowy – efektem działu spadku jest przyznanie określonego składnika majątku spadkowego konkretnemu spadkobiercy.

Spadek można podzielić zasadniczo na dwa sposoby:

– przez zgodną umowę między spadkobiercami zawartą w formie aktu notarialnego (umowy o dział spadku),

– w toku postępowania sądowego (sądowy dział spadku).

Bezsporną zaletą zawarcia umowy działowej u notariusza jest szybkie podzielenie majątku spadkowego. Jeśli umowa o podział majątku nie zostanie zawarta, spadkobiercy będą musieli przejść przez proces sądowy. Może to potrwać kilka miesięcy, a nawet lat i zakończyć się innym wynikiem, niż gdyby porozumieli się między sobą.

Postępowanie o dział spadku jest przeprowadzane w sądzie na wniosek jednego ze spadkobierców. Z reguły ma ono miejsce wówczas, gdy spadkobiercy nie są w stanie porozumieć się co do sposobu podzielenia majątku spadkowego. Warto jednak wskazać, że tę formę mogą wybrać również spadkobiercy zgodni co do sposobu podziału, ponieważ opłata sądowa za dział spadku zawierający zgodny projekt podziału wynosi 300 zł. A zatem, chociaż czas oczekiwania na rozstrzygnięcie jest dłuższy niż załatwienie formalności u notariusza, to w przypadku zgodnego podziału nierzadko jest to forma tańsza niż umowa notarialna.