Niedawne spotkanie dyrektorów domów pomocy społecznej otworzyło dyskusję o kondycji i przyszłości systemu wsparcia dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odbyło się 10 kwietnia pierwsze ogólnopolskie spotkanie dyrektorów domów pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną. W wydarzeniu uczestniczyło ok. 80 przedstawicieli placówek z całej Polski. Choć spotkanie miało charakter roboczy, jego znaczenie wyraźnie wykracza poza bieżące konsultacje, dotyka bowiem fundamentów systemu wsparcia jednej z najbardziej wymagających i jednocześnie najmniej widocznych grup społecznych.
Droga do zmiany
Dzisiejszy kształt domów pomocy społecznej jest efektem wieloletnich przemian, które odzwierciedlają zmieniające się podejście państwa i społeczeństwa do osób wymagających stałej opieki. Początki instytucjonalnej pomocy w Polsce sięgają okresu międzywojennego, kiedy to zaczęto porządkować działania, które wcześniej były oparte głównie na inicjatywach dobroczynnych i religijnych. Wówczas dominowało podejście opiekuńcze, które często sprowadzało się do zapewnienia minimum egzystencji. W okresie powojennym rozwój placówek przybrał charakter bardziej systemowy, długo jednak pozostawał on podporządkowany modelowi instytucjonalnemu, który nie zawsze uwzględniał indywidualne potrzeby mieszkańców. Duże ośrodki, ograniczona liczba specjalistów oraz niewielki nacisk na terapię sprawiały, że osoby z niepełnosprawnością często funkcjonowały w warunkach społecznej izolacji. Przełom nastąpił dopiero po 1989 r., kiedy to wraz ze zmianami ustrojowymi zaczęto wprowadzać nowe standardy, oparte na prawach człowieka, godności i podmiotowości. Stopniowo odchodzono od traktowania DPS-ów jako miejsc „przechowywania” osób niesamodzielnych, a zaczęto je postrzegać jako przestrzenie wsparcia, rehabilitacji i rozwoju. Zmienił się także język, zastąpienie stygmatyzujących określeń terminem „niepełnosprawność intelektualna” było nie tylko korektą semantyczną, lecz symbolem głębszej przemiany społecznej.
Siostra Tymoteusza Agnieszka Gil, dominikanka, w zakonie jest od dwudziestu lat. Od dziecka pragnęła zostać zakonnicą. Chciała być jak Święty Franciszek z Asyżu: budować kościoły, pomagać ubogim i otaczać się zwierzętami. Fascynacja nie była przypadkowa – jej wujek był kapelanem sióstr franciszkanek. Agnieszka była dzieckiem temperamentnym, nadpobudliwym. Dla świętego spokoju siostry włączały jej bajki o Świętym Franciszku.
– Znałam je na pamięć – mówi siostra Tymoteusza. – Uwielbiałam historie burzliwego życia Franciszka z Asyżu. Któregoś dnia wróciłam do domu i oznajmiłam mamie, że nie będę miała męża i zostanę zakonnicą.
Sycylia żegna dziś 45-letnią siostrę Nadir Santos da Silvę. Utonęła ona w morzu na południu Katanii, po tym, jak ruszyła na ratunek swoim współsiostrom, które znalazły się w niebezpieczeństwie pośród fal. „Jej gest pośpieszenia z pomocą, oddaje całe jej życie, które było nieustannym darem” - powiedział arcybiskup Katanii na wieść o jej śmierci.
Według ustaleń policji, która interweniowała na miejscu, siostra Nadir Santos da Silva wraz z trzema innymi karmelitankami spacerowała w wodzie, niedaleko od brzegu. Niewidoczny uskok w piasku spowodował, że siostry, które prawdopodobnie nie umiały pływać, wpadły do głębokiej wody i zostały pokryte falami. Siostra Nadir bez wahania rzuciła się im na ratunek. Trzem siostrom pomogła wydostać się na brzeg, podczas gdy sama utonęła w wyniku wyczerpania i zachłyśnięcia się wodą morską. Jedna z uratowanych sióstr próbowała jej pomóc, wyciągając ją z wody, ale siostra Nadir była już nieprzytomna.
Zostawiliśmy za sobą brodnickie lasy. To już połowa naszej majowej pielgrzymki. Możemy czuć się zmęczeni, jednak z wiarą i miłością do Matki Bożej ruszamy dziś ku północy, gdzie szum fal Bałtyku łączy się z modlitwą płynącą z jednego z najbardziej znanych franciszkańskich wzgórz w Polsce. Docieramy do Gdyni, do sanktuarium prowadzonego przez Ojców Franciszkanów Konwentualnych. To miejsce, nierozerwalnie związane z postacią św. Maksymiliana Marii Kolbego, jest domem dla Matki Bożej Gdyńskiej – Pani portowego miasta.
W samym centrum maryjnego kultu w Gdyni odnajdujemy wizerunek Matki Bożej Gdyńskiej. Maryja na tym obrazie, z czułością pochylona nad Dzieciątkiem, jest dla mieszkańców Trójmiasta i ludzi morza prawdziwą Stella Maris – Gwiazdą Morza. To do Niej uciekają się marynarze przed wypłynięciem w rejs i ich rodziny, prosząc o szczęśliwy powrót do portu. Historia tego miejsca, choć młodsza niż dawnych klasztorów na południu, jest naznaczona wielkim heroizmem wiary czasów budowy polskiej tożsamości na Pomorzu. Maryja tutaj to Matka Odważnych, która patronuje rozwojowi, pracy i budowaniu wspólnej przyszłości na solidnym fundamencie Ewangelii.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.
