Nazwa jest powszechnie przyjęta, chociaż nie całkiem precyzyjna, bo problem dotyczy nie tylko pasażerów klasy ekonomicznej w samolotach. Choroba spowodowana jest utrudnionym przepływem krwi w naczyniach krwionośnych podczas długich podróży. Nasz obieg krwi pogarsza się zawsze, gdy spędzamy wiele godzin w pozycji siedzącej, mamy ograniczoną możliwość poruszania się, a krawędź fotela uciska tylne powierzchnie ud i doły podkolanowe. Takie sytuacje mają miejsce w samolocie, samochodzie, autokarze itp. Dla osób odbywających długie loty dodatkowymi utrudnieniami są: niższe ciśnienie w kabinie samolotu lecącego na wysokości 10-12 tys. m, mniejsza zawartość tlenu i niższa wilgotność powietrza. Powszechnie odczuwane skutki to zmęczenie, uczucie „ciężkich nóg”, opuchnięte kostki. W niektórych sytuacjach organizm może zareagować uruchomieniem łańcucha dolegliwości, które doprowadzą do groźnych powikłań: zakrzepicy naczyń głębokich i zatorowości płucnej.

W grupie ryzyka są m.in.: seniorzy, pacjenci z nadkrzepliwością krwi, z przebytym wcześniej zapaleniem żył, żylakami podudzi, po operacjach naczyniowych, kobiety w ciąży – zwłaszcza w ostatnim trymestrze oraz kobiety stosujące antykoncepcję hormonalną.

Dobrą wiadomością jest, że odpowiednie przygotowanie może poprawić samopoczucie w podróży i ograniczyć ryzyko choroby. Jeden z warunków to wygodna, luźna odzież, niepowodująca ucisku na naczynia krwionośne, zwłaszcza nieuciskające skarpety lub podkolanówki i wygodne buty. Konieczne jest też dobre nawodnienie organizmu, bo niedobór płynów powoduje zagęszczenie krwi w naczyniach. Nawadnianie warto zacząć dobę wcześniej. Zarówno przed podróżą, jak i w jej trakcie trzeba wyeliminować napoje zawierające kofeinę lub alkohol, które działają odwadniająco.

Mniej więcej co godzinę trzeba poświęcić kilka minut na kilka prostych ćwiczeń, bo ruch mięśni zadziała jak pompa wspomagająca przepływ krwi w kierunku serca. Przykładowy zestaw ćwiczeń:

• stopy stawiamy równolegle na podłodze, unosimy jednocześnie obie pięty, wytrzymujemy 3 sekundy i powoli opuszczamy, powtarzamy 10 razy;

• stopy stawiamy na podłodze, tym razem unosimy lekko tylko palce, wytrzymujemy 3 sekundy i opuszczamy, powtarzamy 10 razy;

• lekko unosimy jedną stopę i wykonujemy krążenie w kostce w prawo, a następnie w lewo, powtarzamy 10 razy; to samo wykonujemy drugą stopą;

• nie odrywając pleców od oparcia, lekko unosimy na zmianę kolana w górę, wykonujemy 5 powtórzeń każdą nogą;

• oddychanie przeponowe – układamy dłonie na dolnych żebrach, bierzemy wdech nosem i liczymy do 4, następnie wykonujemy wydech nosem i liczymy do 6; zwracamy uwagę na ruch żeber, które przy wdechu unoszą się, a przy wydechu opadają; powtarzamy 5 razy.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.