Reklama

Podlasie

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II w Drohiczynie 10 czerwca 1999 r. sprawiła, że zarówno to niewielkie podlaskie miasteczko, o bardzo dawnej metryce, jak i całe Podlasie stały się obiektem zainteresowania zwiększonej liczby pielgrzymów i turystów.

Podlasie to historyczna kraina Polski nad środkowym Bugiem, górną Narwią i Biebrzą. Region ten uformował się dopiero po unii polsko-litewskiej w XV-XVI w. z części dawnych ziem Jaćwingów oraz ziem pogranicza mazowiecko-rusko-litewsko-pruskiego. Ziemie te należały od XI w. w większości do Rusi, chociaż były przejściowo zdobywane przez wojska książąt polskich. Niektóre ziemie historycznego Podlasia należały do Mazowsza, a niewielkie obszary do Jaćwingów. W XIV w. Podlasie było terenem spornym między Mazowszem a Litwą.

Nazwa Podlasie (pierwotnie Podlasze) powstała w XIV w. w Wielkim Księstwie Litewskim i oznaczała ziemie leżące w sąsiedztwie Polaków (Lachów). Do powszechnego użycia nazwa ta weszła dopiero po 1563 r. jako określenie pogranicznej części województwa trockiego, z której król Zygmunt Stary utworzył w roku 1520 województwo podlaskie. Województwo to składało się z ziem: drohiczyńskiej, bielskiej i mielnickiej. Granice tego województwa powstawały jednak nieustabilizowane i wywoływały kontrowersje do połowy XVII w. W 1569 r. po Unii Lubelskiej Podlasie zostało wyłączone z Wielkiego Księstwa Litewskiego i włączone do Korony. Stolicą województwa stał się Drohiczyn i pozostał nią przez 275 lat - aż do roku 1795 - trzeciego rozbioru Polski.

Po trzecim rozbiorze Polski Podlasie podzielono wzdłuż Bugu między Prusy i Austrię. W 1807 r. "pruska" część Podlasia przeszła do zaboru rosyjskiego (jako obwód białostocki), pozostałą: "austriacką" część wcielono w 1809 r. do Księstwa Warszawskiego, a w 1815 r. do Królestwa Kongresowego.

W II Rzeczypospolitej przeważająca część historycznego Podlasia znalazła się w województwach białostockim i lubelskim. We wrześniu 1939 r. zachodnią część Podlasia zajęli Niemcy, wschodnią zaś wojska sowieckie.

W średniowieczu terytorium Podlasia było kolonizowane głównie przez Mazowszan i Rusinów, co wytworzyło specyficzny dla tych ziem układ stosunków narodowościowych i społecznych. W końcu XVI w. Podlasie było jednym z najgęściej zaludnionych obszarów Rzeczypospolitej. Usytuowanie na pograniczu polsko-litewskim sprawiało, że współistniały tu elementy ustroju społecznego obu tych krajów. Na wsi utrzymywały się silne gospodarstwa chłopskie i znaczny odsetek chłopów płacących czynsz. Dominowała własność drobnoszlachecka. W XVI i XVII w. Podlasie było ważnym eksporterem zboża, produktów leśnych (smoły) i drewna ( świerków na maszty okrętowe). Wśród rzemiosł większe znaczenie osiągnęło garbarstwo (w Drohiczynie, Bielsku Podlaskim, Wysokiem Mazowieckiem, Boćkach i Łosicach). Poza kontaktami handlowymi z Gdańskiem dominowała wymiana handlowa z Rusią.

Największymi miastami Podlasia w okresie przedrozbiorowym były: Drohiczyn - siedziba województwa, Bielsk Podlaski, Tykocin i Węgrów. W XVIII w. rozwinął się Białystok - rezydencja Branickich, a w XIX w. centrum przemysłu i węzeł kolejowy. W XIX w. Podlasie pełniło rolę terytorium pogranicznego między Królestwem Kongresowym a Rosją. W wyniku nowego podziału administracyjnego tylko część historycznego Podlasia znalazła się w granicach województwa podlaskiego, reszta w województwie mazowieckim i lubelskim. Do największych turystycznych atrakcji Podlasia możemy zaliczyć miasteczka: Drohiczyn, Ciechanowiec, Mielnik i Tykocin oraz leżącą na skraju regionu Puszczę Białowieską.

Tutaj także znajdują się lokalne centra pielgrzymkowe z koronowanymi wizerunkami Matki Bożej w Kodniu, Leśnej Podlaskiej, Hodyszewie, Ostrożanach i Miedznie, oraz centrum pielgrzymkowe polskiego prawosławia - Grabarka k. Siemiatycz.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2001-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kod pocztowy ważniejszy niż talent? Uczeń ze wsi ma nawet dziesięciokrotnie mniejsze szanse

2026-02-20 20:55

[ TEMATY ]

Andrzej Sosnowski

Red.

Andrzej Sosnowski

Andrzej Sosnowski

Żyjemy w epoce światłowodu, e-dzienników i wirtualnych klas. A jednak mapa Polski wciąż dzieli dzieci na tych z „centrum” i tych z „peryferii”. Badania pokazują, że uczeń ze wsi ma nawet dziesięciokrotnie mniejsze szanse na dostanie się do prestiżowego liceum niż jego rówieśnik z dużego miasta – nawet przy podobnych wynikach egzaminu. Widać więc, że w edukacji nadal rządzi geografia. I to nie tylko ta z atlasu.

Kilka dni temu czytaliśmy o „geografii możliwości”. To określenie trafia w sedno. Analizy obejmujące lata 2019–2021 pokazują jasno: młodzi ludzie, którzy uczęszczali do szkół podstawowych w dużych miastach (powyżej 100 tys. mieszkańców), mają od siedmiu do nawet dziesięciu razy większe szanse na kontynuowanie nauki w prestiżowym liceum niż ich rówieśnicy ze szkół wiejskich – i to przy porównywalnych wynikach egzaminu ósmoklasisty.
CZYTAJ DALEJ

Dlaczego w Wielkim Poście milknie „Alleluja”?

2026-02-23 20:25

[ TEMATY ]

Wielki Post

milknie

Alleluja

Karol Porwich/Niedziela

Wielki Post to czas pokuty i nawrócenia, w którym także muzyka podlega wyraźnym zasadom i wewnętrznej dyscyplinie. O znaczeniu ciszy, milknącym „Alleluja” oraz o tym, jak dobierać repertuar w tym okresie roku liturgicznego, rozmawiamy z ks. dr. Grzegorzem Lenartem, duszpasterzem muzyków kościelnych Archidiecezji Krakowskiej i przewodniczącym Archidiecezjalnej Komisji Muzyki Kościelnej.

Czym Wielki Post różni się od innych okresów liturgicznych pod względem muzyki? Czy jego wyjątkowy charakter przekłada się na sposób, w jaki Kościół kształtuje muzykę w tym czasie?
CZYTAJ DALEJ

Synodalność Kościoła

2026-02-24 20:13

Magdalena Lewandowska

Na konferencji obecna byłą liczna delegacja synodu archidiecezji wrocławskiej.

Na konferencji obecna byłą liczna delegacja synodu archidiecezji wrocławskiej.

Czy Kościół powinien być synodalny? Czym synodalność różni się od demokracji?

Wokół tematów synodalności, relacji Kościoła z państwem i ekumenizmu odbyła się na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu czwarta edycja ogólnopolskiej konferencji naukowej Quaestio Ecclesiae. Wydarzenie, które zgromadziło teologów z różnych uczeni w Polsce, jest inicjatywą naukową Katedry Eklezjologii i Sakramentologii Papieskiego Wydziału Teologicznego. – Cieszę się, że tak wielu prelegentów odpowiedziało na zaproszenie, grono jest naprawdę bardzo zacne. Ciesze się także z dużej delegacji synodu naszej archidiecezji, bo to znaczy, że temat jest aktualny – mówił witając uczestników ks. dr hab. Jacek Froniewski, Kierownik Katedry Eklezjologii i Sakramentologii PWT, kanclerz kurii wrocławskiej. – Konferencja odbywa się już po raz czwarty i to moja wielka radość, że tak pięknie się rozwinęła. A zaczęło się od inicjatywy doktorantów – dodawał.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję