Jutrznia w dzisiejszej formie (od 1971 r.) to owoc wielowiekowych reform przeprowadzonych pod tchnieniem Ducha Świętego. Jutrznia jest uświęceniem porannych godzin dnia. Jest w niej także element dziękczynny i błagalny. Jutrznia jest również uwielbieniem i wychwalaniem Bożego majestatu. W tej części Liturgii Godzin znajdujemy zarówno wezwanie do nawrócenia, jak i lepszego życia. Nie brak także w tej Godzinie pouczeń o Bogu. Modlitwy końcowe Liturgii Godzin nazywają Go Bogiem wszechmogącym i wiecznym oraz źródłem naszego zbawienia. O Jezusie Chrystusie dowiadujemy się, że jest „odblaskiem chwały Ojca”, że jest „naszym Królem”, „Słońcem sprawiedliwości”, jest także „naszą nadzieją i mocą”. Z kolei Duch Święty ukazany jest szczególnie w hymnach Jutrzni jako „Duch pociechy” czy też „Pocieszyciel”.
Jutrznia rozpoczyna się od wersetu wprowadzającego: „Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu. Panie, pospiesz ku ratunkowi memu”, po którym dodaje się: „Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu. Jak była na początku, teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen” oraz „Alleluja” (opuszcza się w okresie Wielkiego Postu). Gdy Jutrznia jest pierwszą modlitwą dnia, wówczas ten wstęp opuszcza się, a w jego miejsce jest invitatorium. Przewodniczący zaczyna wtedy słowami: „Panie, otwórz wargi moje”, a uczestnicy liturgii odpowiadają: „A usta moje będą głosić Twoją chwałę”. Następnie odmawia się psalm 95 wraz z antyfoną lub inny podany w częściach stałych poszczególnych tomów Liturgii Godzin. Recytuje się go w następujący sposób: najpierw odmawia się antyfonę, a potem się ją powtarza i znów powtarza się po każdej strofie psalmu. Przy odmawianiu Liturgii Godzin tylko przez jedną osobę można antyfonę recytować na początku psalmu i na końcu, bez jej powtarzania po każdej strofie. Antyfony na Triduum Paschalne, uroczystości i święta znajdują się w tekstach okresowych bądź w tekstach wspólnych czy o świętych. We wspomnienia świętych antyfonę tę - o ile nie ma własnej - można wziąć dowolnie z tekstów wspólnych lub z bieżącego dnia tygodnia. Dalej następuje hymn. Na niedziele i dni powszednie okresu zwykłego znajduje się on w psałterzu. W okresie Adwentu, Bożego Narodzenia, Wielkiego Postu i Wielkanocy zamieszczony jest na początku danego okresu liturgicznego. Natomiast hymn na Triduum Paschalne, uroczystości i święta umieszczono w tekstach własnych albo wspólnych. We wspomnienia świętych - może być hymn własny, jeżeli go nie ma, to wówczas można wziąć go z tekstów wspólnych bądź z bieżącego dnia.
Kolejnym, zasadniczym elementem Jutrzni jest psalmodia. Składa się ona z psalmu porannego, pieśni ze Starego Testamentu i psalmu pochwalnego. Psalmy odmawia się bądź śpiewa z odpowiednimi antyfonami. W niedziele i w dni powszednie okresu zwykłego recytuje się psalmy i pieśń z psałterza i tam umieszczone są do nich antyfony. Niedziele Adwentu, Okresu Narodzenia Pańskiego, Wielkiego Postu, okresu Wielkanocnego, dni powszednie od 17 do 24 grudnia, Wielkiego Postu i okresu Wielkanocnego posiadają antyfony własne. W dni oktawy Narodzenia Pańskiego, Wielkanocy, uroczystości i święta bierze się psalmy i pieśni z I niedzieli psałterza, antyfony zaś z tekstów własnych lub wspólnych. We wspomnienia świętych odmawia się psalmy, pieśń i antyfony z bieżącego dnia, chyba że te wspomnienia mają psalmy lub antyfony własne.
Po psalmach następuje krótkie czytanie bądź dłuższe, dobrane odpowiednio do danego dnia lub okresu liturgicznego. Po czytaniu można zachować chwilę milczenia lub wygłosić homilię, jeśli odprawią się ją z udziałem wiernych. Czytania na niedziele i dni powszednie okresu zwykłego znajdują się w psałterzu. Czytanie na niedziele i dni powszednie Adwentu, okresu Narodzenia Pańskiego, Wielkiego Postu i okresu Wielkanocnego znajdują się w tekstach okresowych. W uroczystości i święta czytanie podano w tekstach własnych lub wspólnych. We wspomnienia świętych czytanie krótkie bierze się albo z tekstów wspólnych, albo z bieżącego dnia, chyba że podano czytanie własne. W Jutrzni odmawianej z ludem można wybrać czytania dłuższe z Pisma Świętego, zaczerpnięte czy to z Godziny czytań, czy z tekstów mszalnych albo można wybrać inne czytania bardziej dostosowane do konkretnej sytuacji. Po czytaniu lub homilii można zachować chwilę milczenia. Ponadto wykonuje się krótkie responsorium, które znajduje się tam, gdzie podano czytanie. Zamiast responsorium można wykonać inny śpiew zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu Polski.
W dalszej kolejności jest pieśń z Ewangelii: „Błogosławiony Pan, Bóg Izraela” wraz z jej własną antyfoną. Antyfonę do pieśni Zachariasza bierze się z tekstów okresowych. Przy obchodach świętych, jeśli nie mają antyfony własnej, bierze się ja z tekstów wspólnych, a we wspomnienia świętych albo z tekstów wspólnych, albo z dnia bieżącego. Kantyk „Błogosławiony Pan, Bóg Izraela” wyraża chwałę odkupienia i dziękczynienia.
Po skończeniu pieśni ewangelicznej odmawia się w Jutrzni prośby o uświęcenie dnia i pracy. Prośby, które znajdują się w Jutrzni, dotyczą szczególnie dnia, który rozpoczynamy. Przede wszystkim chodzi tutaj o to, aby w tym dniu postępować zgodnie z wolą samego Boga. Stąd są prośby o Bożą mądrość: „Niech Duch Święty nauczy nas dzisiaj pełnić Twoją wolę i niech Twa mądrość zawsze nas prowadzi”. Następnie prosimy o oświecenie Chrystusa Pana i o Jego przyjaźń i bliskość. By móc godnie przeżyć rozpoczynający się dzień potrzebne nam jest miłosierdzie Boże. Prosimy również o łaskę Chrystusa, aby ona nas strzegła i nami kierowała. W prośbach zamieszczonych w Jutrzni prosimy o to, abyśmy zwyciężali zło dobrem, kierowali się w życiu zasadą miłości. Myśl zasadnicza tych próśb jest taka, aby wszelka nasza działalność rozpoczynała się od Chrystusa i do Niego prowadziła, abyśmy w ten sposób mogli pracować dla chwały Bożej i dla dobra wszystkich ludzi, a w ten sposób dawali dobre świadectwo o Stwórcy i szli za Nim. Prośby na niedziele i dni powszednie znajdują się w tekstach okresowych. Na Triduum, na dnia oktawy Wielkanocy, na uroczystości i święta podane są w tekstach własnych bądź wspólnych. We wspomnienia świętych - jeśli nie ma własnych, to prośby bierze się z tekstów wspólnych albo z bieżącego dnia.
Po prośbach odmawia się „Ojcze nasz”, które można poprzedzić krótkim wprowadzeniem, jakie znajduje się w każdym tomie Liturgii Godzin. Bezpośrednio po Modlitwie Pańskiej odmawia się modlitwę końcową bez wezwania: „Módlmy się”. Na końcu diakon lub kapłan udziela błogosławieństwa. Gdy Jutrzni przewodniczy osoba świecka, kończy słowami: „Niech nas Bóg błogosławi, broni od wszelkiego zła i doprowadzi do życia wiecznego”. Zgromadzeni odpowiadają: „Amen”.

(Literatura: „Ogólne wprowadzenie do Liturgii Godzin”, t. 1, Poznań 1982; W. Głowa, „Modlitwa liturgiczna - Liturgia Godzin”, Przemyśl 1996, s. 58-60).